Scheiden als DGA met een BV

Je gaat uit elkaar en je hebt een BV. Dan komt er veel op je af. Niet alleen privé maar ook zakelijk. Wie krijgt wat. Hoe bepaal je wat je bedrijf waard is. En hoe voorkom je dat de BV in de knel komt. In dit stuk leg ik het in gewone taal uit. Zodat je snapt wat er speelt en welke keuzes je hebt.

De eerste vraag is simpel. Wat is van jullie samen en wat is van jou. Dat hangt af van hoe je getrouwd bent.

Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen. Dan horen de aandelen van je BV meestal bij jullie gezamenlijke spullen. Je verdeelt dan de waarde. Meestal blijft de ondernemer de BV runnen en krijgt de ex partner een geldbedrag voor zijn of haar deel.

Heb je huwelijkse voorwaarden. Dan volg je wat daarin staat. Soms staat er dat jullie op het einde alsnog met elkaar afrekenen. Dat heet een verrekenbeding. Dan kunnen de aandelen juridisch bij jou blijven, maar moet je wel de waarde of een deel daarvan delen. De kern is dat je niet alleen naar de naam op het aandeelhoudersregister kijkt, maar vooral naar wat jullie samen hebben afgesproken.

Je kunt pas eerlijk verdelen als je weet wat de BV waard is. De jaarrekening is een startpunt, maar vertelt niet alles. Een waarderingsdeskundige kijkt bijvoorbeeld naar winst, verwachte kasstromen, stille reserves en goodwill. Dat klinkt technisch, maar het idee is eenvoudig. Wat levert dit bedrijf naar verwachting op en wat ligt er nog verstopt aan waarde in de balans.

Waarom een onafhankelijke expert. Omdat jij als ondernemer graag ruimte ziet voor groei en risico. Terwijl je ex partner vooral zekerheid wil over het bedrag dat hij of zij ontvangt. Een expert zet de aannames op papier en kiest een passende methode. Zo voorkom je discussies achteraf.

Past een snelle multiple. Soms wel, bijvoorbeeld bij een stabiel bedrijf in een voorspelbare sector. Heb je een groeibedrijf of juist veel afhankelijkheid van jou als persoon. Dan is een kasstroommethode vaak eerlijker, omdat die beter meebeweegt met de werkelijkheid van jouw onderneming.

Zijn de aandelen onderdeel van wat jullie verdelen. Dan is het gebruikelijk dat jij als DGA de onderneming voortzet. De ander krijgt dan een vergoeding ter hoogte van de helft van de afgesproken waarde, of een ander percentage als dat past bij jullie afspraken. Zijn de aandelen volgens de voorwaarden privé maar is er wel een verrekenbeding. Dan kan het zijn dat je een bedrag moet afrekenen zonder aandelen over te dragen.

Let op de financiering. Een papieren afspraak is leuk, maar je moet het ook kunnen betalen. Vaak kies je daarom voor een betalingsregeling in termijnen. Leg duidelijk vast wanneer je betaalt, welke zekerheid er is en wat er gebeurt als de resultaten tegenvallen. Zo bescherm je zowel je ex partner als je bedrijf.

Veel DGA’s hebben een rekening courant met de BV. Dat is eigenlijk een flexibele rekening tussen jou privé en je bedrijf. Staat die bij jou in het rood, dan heb jij een schuld aan de BV en heeft de BV een vordering op jou. Dat maakt de BV op papier iets meer waard.

Bij de scheiding speelt dit twee kanten op. Eén, jullie verdelen of verrekenen de waarde van de BV. Twee, jullie kijken naar de schuld of vordering in de rekening courant. Wat hiervan precies in de gezamenlijke pot valt, hangt af van je huwelijksregime en van hoe jullie die rekening courant gebruikten. Dit is typisch iets om samen met je adviseur goed te documenteren, zodat niemand dubbel betaalt of dubbel incasseert.

Als DGA kijk je niet alleen naar je loon. Ook dividend en andere uitkeringen tellen mee. Rechters en adviseurs letten daarbij op wat verantwoord is voor de BV. Er moet ruimte zijn om te investeren, tegenslag op te vangen en aan verplichtingen te voldoen. Een reële inschatting voorkomt dat je jezelf klem zet met een te hoge verplichting en voorkomt ook dat je ex partner rekent op geld dat er niet duurzaam is.

Je wilt dat je bedrijf blijft draaien. Dat bereik je door drie dingen tegelijk te regelen.

1. Juridisch. Leg in het convenant niet alleen de bedragen vast, maar ook afspraken over bijvoorbeeld geheimhouding, non concurrentie en de verdeling van zakelijke documenten. Had je ex partner een rol in, of kennis van de onderneming. Leg dan duidelijk vast wat kan en wat niet.

2. Financieel. Koppel waardering, uitkoop en betalingsregeling logisch aan elkaar. Laat een liquiditeitsplanning maken en check of je bankconvenanten in stand blijven. Als je accountant of controller mee tekent, geeft dat vertrouwen aan alle partijen.

3. Fiscaal. Aandachtspunten zijn bijvoorbeeld het aanmerkelijk belang, het moment van overdracht, eventuele doorschuifmogelijkheden en afstemming met de Belastingdienst als dat nuttig is. Een slimme volgorde en timing kan veel belasting schelen.

Onzekerheid over het huwelijksgoederenregime. Begin niet met bedragen als je niet precies weet wat er verdeeld of verrekend moet worden. Haal de huwelijkse voorwaarden en het aandeelhoudersregister erbij en laat ze goed uitleggen.

Laat een onafhankelijke waardering maken. Als jij een bedrag in je hoofd hebt en je ex partner een ander, kom je er niet uit. Een objectieve waardering scheelt discussie en tijd.

De rekening courant vergeten. Die tikt vaak harder aan dan je denkt. Neem de stand op de peildatum op, leg het gebruik uit en spreek af hoe je deze meeneemt in de afrekening.

De BV leeg trekken. Grote uitkeringen om de uitkoop te financieren kunnen je bedrijf verzwakken en soms ook fiscaal ongunstig uitpakken. Een combinatie van termijnen, dividend en salarisaanpassingen werkt vaak rustiger.

Stap 1. Verzamel je papieren. Statuten, aandeelhoudersregister, huwelijkse voorwaarden, laatste jaarrekeningen, managementletters en notulen. Alles wat laat zien hoe de BV is ingericht en hoe jullie financiële afspraken zijn.

Stap 2. Laat de waarde bepalen. Kies een onafhankelijke deskundige. Spreek samen af welke methode gebruikt wordt en welke aannames daarbij horen. Leg dit vast zodat je later niet opnieuw begint.

Stap 3. Maak de rekensom rond. Kies de route die past bij jullie situatie. Gaat het om verdelen van aandelen of om verrekenen van waarde. Spreek de betalingsregeling af en leg zekerheden vast. Denk aan een pandrecht op aandelen of aan afspraken over dividendbeleid.

Stap 4. Werk het netjes uit op papier. Het convenant beschrijft de afspraken tussen jullie. In notulen en zo nodig bij de notaris leg je vast wat er in de BV moet gebeuren. Zo voorkom je losse eindjes.

Stap 5. Regel de fiscale kant. Check de gevolgen voor inkomstenbelasting en voor de BV. Kijk naar het jaar waarin je iets doet en naar de volgorde van handelingen. Soms loont het om eerst iets intern te regelen en pas daarna uit te keren. Laat dit altijd even narekenen.

Hoe lang duurt dit. Dat hangt vooral af van hoe snel de informatie compleet is en of jullie een gezamenlijke expert kiezen. Met goede voorbereiding kun je in weken duidelijkheid hebben.

Moet mijn ex partner mede aandeelhouder worden. Meestal niet. In de praktijk kiest men voor voortzetting door de DGA en voor een geldelijke afwikkeling richting de ex partner. Dat is vaak beter voor de continuïteit.

Kan ik afspraken maken die me lucht geven. Ja. Denk aan betaling in termijnen, dividendbeleid, een tijdelijke aanpassing van je managementfee en duidelijke grenzen aan wat je privé opneemt uit de BV.

Scheiden als DGA vraagt om rust en overzicht. Begin bij de basis. Wat verdelen we precies. Laat daarna de waarde BV bij scheiding onafhankelijk vaststellen. Werk vervolgens uit hoe jullie de aandelen BV verdelen bij scheiding en hoe je dat financiert zonder je bedrijf omver te halen. Als je deze volgorde aanhoudt, hou je grip op de cijfers én op de emotie.

Een scheiding heeft bijna altijd financiële gevolgen. Maar voor een DGA kan het direct impact hebben op de continuïteit van de BV en daarmee op je inkomen, je vermogen én de toekomst van je kinderen.

Door nu al de juiste afspraken te maken, houd je grip en voorkom je dat je BV onderdeel wordt van een enorme strijd.

Heb je dit al ondervangen voor jezelf, net als je overlijden? Het is belangrijk om alle scenario’s goed voor jezelf te doorlopen. Hoe vervelend dat misschien ook voelt. 

Hulp nodig? Plan dan nu een kennismaking met ons in!