De nieuwe box 3: hoe zit het straks met vermogenswinst?

De belasting op vermogen in box 3 staat al jaren ter discussie. Het huidige systeem gaat uit van een fictief rendement, terwijl dat rendement in werkelijkheid vaak heel anders is. Na meerdere uitspraken van de Hoge Raad werkt de overheid daarom aan een nieuw systeem waarin het werkelijke rendement op vermogen centraal staat.

Een belangrijk onderdeel daarvan is vermogenswinst. In dit artikel zoomen we specifiek in op wat vermogenswinst in box 3 betekent en wat dit mogelijk voor jouw vermogen kan betekenen.

Let op: dit hele artikel is uiteraard gebaseerd op verschillende mogelijke scenario’s en het is dus niet bekend wat de uiteindelijke situatie gaat zijn. Mocht je meer willen weten over de huidige regelgeving rondom box 3 (uitleg over het hele systeem, inclusief rekentool) lees dan dit artikel.

Om te begrijpen wat er verandert, is het eerst belangrijk om te weten wat vermogenswinst precies betekent.

Vermogenswinst is simpel gezegd de waardestijging van je vermogen. Het gaat dus niet om inkomsten die je ontvangt, maar om het verschil tussen de waarde waarvoor je een bezit koopt en de waarde waarvoor je het later verkoopt.

Dus bijvoorbeeld, je koopt aandelen voor € 50.000. Een paar jaar later verkoop je ze voor € 80.000. De vermogenswinst is dan € 30.000. Let op; in het laatst (inmiddels) afgeschoten voorstel vallen aandelen over vermogensaanwasbelasting Lees daar meer over (link naar nieuwe artikel nog te schrijven). 

Of je hebt een beleggingspand gekocht voor € 400.000. Tien jaar later verkoop je het pand voor € 550.000.Dan is de vermogenswinst € 150.000.

Tot dusver logisch. 

In het nieuwe box 3-systeem wordt gekeken naar dit soort daadwerkelijke winsten op vermogen. Daarmee verschuift de focus van een fictief rendement naar het rendement dat je echt behaalt.

Het is dus belangrijk om een onderscheid te maken tussen twee soorten rendement:

Bij vermogenswinst ontstaat de belasting meestal pas op het moment dat de winst wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld wanneer je een belegging verkoopt.

Juist daarom speelt vermogenswinst een belangrijke rol in het nieuwe box 3-systeem. Het bepaalt namelijk in grote mate wanneer en hoeveel belasting je uiteindelijk betaalt over je vermogen.

Wil je trouwens meer informatie over Box 3 (in het algemeen)? Lees dan zeker even dit artikel. We begrijpen namelijk maar al te goed als je door alle bomen het bos niet meer kunt zien. 

De categorieën die hieronder vallen zijn onder andere: 

1. Beleggingen

In deze categorie is het direct zichtbaar. Denk bijvoorbeeld aan:

Als je bijvoorbeeld aandelen koopt voor € 25.000 en ze later verkoopt voor € 40.000, dan is de vermogenswinst € 15.000. Bij een vermogenswinstbelasting wordt juist naar dit verschil gekeken.

Naast de waardestijging kun je bij beleggingen ook direct rendement ontvangen, zoals dividend. Dat zou dan weer jaarlijks worden belast, terwijl de vermogenswinst pas relevant wordt bij verkoop.

2. Vastgoed in box 3

Ook beleggingsvastgoed kan onder vermogenswinst vallen. Stel dat je een verhuurd appartement koopt voor € 350.000 en het een aantal jaren later verkoopt voor € 450.000. De waardestijging van € 100.000 wordt dan gezien als vermogenswinst.

3. Alternatieve beleggingen

Naast aandelen en vastgoed zijn er ook andere investeringen die onder vermogenswinst kunnen vallen.

Denk bijvoorbeeld aan:

Ook hier geldt dat het verschil tussen de aankoopprijs en de verkoopprijs de vermogenswinst bepaalt.

Hoe zit het dan met spaargeld? Bij spaargeld is er meestal geen sprake van vermogenswinst, omdat de waarde van het spaargeld zelf niet stijgt. In plaats daarvan ontvang je rente. Die rente wordt gezien als direct rendement, niet als vermogenswinst. Daarom speelt vermogenswinst vooral een rol bij vastgoed en beleggingen.

Om het iets makkelijker te maken hebben we nog een leuke term, de vermogensaanwasbelasting.

In de discussie over de nieuwe box 3 kom je vaak twee termen tegen: vermogenswinstbelasting en vermogensaanwasbelasting. Ze lijken op elkaar, maar werken op een belangrijk punt anders. Het verschil zit vooral in het moment waarop belasting wordt geheven.

Vermogenswinstbelasting

Bij een vermogenswinstbelasting betaal je belasting op het moment dat je een winst daadwerkelijk realiseert. Dat betekent dat belasting pas verschuldigd is wanneer je een belegging of bezit verkoopt (zie uitleg hierboven in de vorige alinea). 

Vermogensaanwasbelasting

Bij een vermogensaanwasbelasting werkt het anders. Daar wordt elk jaar gekeken hoeveel je vermogen in waarde is gestegen of gedaald.

De belasting wordt dus jaarlijks berekend over de waardestijging, ook als je het bezit nog niet hebt verkocht.

Een voorbeeld:

Je koopt aandelen voor € 20.000.
Na één jaar zijn ze € 25.000 waard.

De waardestijging van € 5.000 wordt in dat jaar belast, ook al heb je de aandelen nog niet verkocht.

Het jaar daarna wordt opnieuw gekeken naar de waardeontwikkeling.

Kort samengevat:

Beide systemen proberen belasting te heffen op basis van werkelijk rendement, maar ze doen dat op een andere manier. Voor beleggers en vastgoedbezitters kan dit een groot verschil maken. Vooral omdat het bepaalt wanneer je belasting moet betalen over de groei van je vermogen.

Als fiscalist en ondernemer volg ik al jaren dagelijks alle ontwikkelingen rondom box 3. Wat mij daarbij telkens opvalt, is hoe het belastingstelsel de afgelopen jaren alleen maar ingewikkelder is geworden.

In de ruim twintig jaar dat ik werkzaam ben als fiscalist en ondernemer, is de berekening van box 3 steeds complexer geworden. Vooral in de laatste jaren zijn de regels echt uit de hand gelopen. Voor veel mensen is het inmiddels niet meer te volgen hoe hun vermogen precies wordt belast.

Persoonlijk vind ik dat een belastingstelsel juist eenvoudiger zou moeten zijn. Niet alleen voor fiscalisten, maar vooral voor ondernemers (en particulieren) die gewoon willen begrijpen waar ze aan toe zijn.

Sterker nog: ik ben er eigenlijk een voorstander van dat we in Nederland geen vermogensbelasting zouden moeten heffen. Het vermogen is allemaal al eerder belast en het zorgt voor investeringen (in innovatie en vastgoed) en economische groei. Nederland wordt dan aantrekkelijk voor vermogende buitenlanders om zich hier te vestigen (met hun bedrijven die weer andere belastingen opleveren). Als daar echt eens een plan voor wordt gemaakt, ben ik ervan overtuigd dat het kostenneutraal zou kunnen worden ingevoerd. De Box 3 opbrengst is ongeveer 5 a 6 miljard per jaar (op een totaal van ruim 400 miljard), dus dat is relatief weinig. Maar deze belasting zorgt er wel voor dat grote ondernemers en ondernemingen uit Nederland vertrekken. Daardoor worden op andere vlakken belastingen ingeleverd. Denk eens om en maak een plan om Nederland aantrekkelijker te maken.

En als de overheid er toch voor kiest om (inkomen uit) vermogen te belasten, maak het dan zo simpel mogelijk.

Denk bijvoorbeeld aan één vast percentage, bijvoorbeeld 0,5% tot 1%, en dan alleen vermogens van 250K plus en waarbij de bezittingen en schulden worden verrekend. Dan blijft het systeem overzichtelijk, begrijpelijk en uitvoerbaar. Uiteindelijk zou een belastingstelsel er wat mij betreft voor moeten zorgen dat mensen snappen hoe het werkt, in plaats van dat het steeds ingewikkelder wordt.

Voor de échte fanatiekelingen hebben we een (indicatieve) rekentool gemaakt. In deze rekentool kun je kijken wat je belastingdruk wordt. Let op; de percentages en cijfers liggen nog niet vast, dus het is echt indicatief. 

Hoe het er nu uitziet lijkt het heffingsvrij inkomen € 1.800 te worden en het belastingtarief 36%, vandaar dat die in de rekentool staan. Je kunt die echter ook aanpassen om flexibel te rekenen.

Deze rekentool vind je hier.

Zoals je merkt worden de plannen steeds weer vooruitgeschoven. Daarom is het altijd verstandig om te handelen in de huidige regelgeving en geen beslissingen te nemen op alle speculaties. 

Laatst hebben we voor een klant 30.000 euro belasting bespaard in box 3 met een interessante strategie. Als je wil weten hoe we dat hebben gedaan, lees dan zeker dit artikel. Hier beschrijven we stap voor stap hoe we dit hebben aangepakt.

Plan dan hieronder vrijblijvend een kennismaking in.